powrót => STRONY HISTORYCZNE

® copyright reserved by Michał Czechowski


 

Kraje skandynawskie  
(mapa)

historia
dynastii

drzewo
genealogiczne

 

DANIA

królowie Danii, Szwecji i Norwegii

  Krystian I
(*Oldenburg II.1426, +Kopenhaga 21.V.1481)

hrabia Oldenburga (jako Krystian VII) 1440-1450, król Danii 1448-1481, Norwegii 1450-1481, Szwecji 1457-1464, książę Szlezwiku 1460-1481,
hrabia Holsztynu 1460-1474, książę Holsztynu 1474-1481

Syn hrabiego Oldenburga i Delmenhorst Dytryka "Szczęśliwego". W 1448 r. po śmierci króla Krzysztofa III Bawarskiego tron duński został zaoferowany Adolfowi VIII księciu Szlezwiku i hrabiego Holsztyna. Ten będąc bezpotomnym i w podeszłym wieku zwrócił uwagę na swojego siostrzeńca Krystiana, będącego potomkiem Eryka V króla duńskiego z dynastii Estrydsenów. W następnym roku po uzyskaniu tronu Krystian ożenił się z Dorotą Hohenzollern, wdową po swoim poprzedniku. Początkowo król panował tylko w Danii, ponieważ Szwecja i Norwegia wybrała na króla Karola Knutssona Bonde. W 1450 r. Norwegia, a w 1457 r. Szwecja uznały władzę Krystiana, który 
w ten sposób ponownie zjednoczył wszystkie trzy królestwa połączone na mocy unii kalmarskiej. W 1464 r. po wybuchu powstania chłopskiego przeciw wysokim podatkom król został zdetronizowany w Szwecji na rzecz przywróconego na tron Karola Knutssona Bonde. W 1460 r. po śmierci wuja Adolfa Krystian I uzyskał księstwo Szlezwiku i hrabstwo Holsztynu i połączył oba te władztwa z Danią unią personalną, która przetrwała do 1864 r.
 
  Hans (Jan)
(*Ålborg 2.II.1455, +Ålborg 20.II.1513)

król Danii 1481-1513, Norwegii 1483-1513, Szwecji (jako Jan II) 1497-1501, książę Szlezwiku i Holsztynu 1482-1513
Syn poprzedniego, po którego śmierci w 1481 r. został wybrany tylko na króla Danii. W dwa lata później również Rada Królestwa Norwegii powołała Hansa na tron swojego państwa. Jedynie Szwecja odrzuciła ofertę koronowania go na króla. W tym państwie władzę sprawował regent Sten Sture "Starszy". W 1497 r. siły duńskie pokonały wojska regenta w bitwie pod Rotebro, a Hans został wybrany na króla Szwecji. Sukces ten był jedynie przejściowy, ponieważ już 4 lata później Duńczycy musieli wycofać się ze Szwecji, w której rządy objął ponownie regent Sture. W 1513 r. król uległ śmiertelnemu wypadkowi spadając z konia.
 
  Krystian II "Okrutny"
(*Nyborg 1.VII.1481, +Kalundborg 25.I.1559)
król Danii i Norwegii 1513-1523, Szwecji 1520-1521, książę Szlezwiku i Holsztynu 1513-1523
Syn poprzedniego, odebrał staranne wychowanie, za życia ojca sprawował stanowisko namiestnika Norwegii. Po objęciu tronu Danii i Norwegii w 1513 r. dążył do wzmocnienia władzy królewskiej. Ograniczył prawa szlachty i duchowieństwa, faworyzował mieszczan, brał w opiekę chłopów. Zapewnił miastom monopol handlowy, znosząc prawo szlachty i pośredników hanzeatyckich do handlowania produktami rolnymi. Doprowadził do opracowania kodeksu praw opartego na wzorach holenderskich. Utrzymywał dobre stosunki z papieżem i Habsburgami, w 1515 r. ożenił się z Elżbietą siostrą przyszłego cesarza Karola V. Dążył do trwałego opanowania Szwecji, gdzie jedynie nominalnie uznawano zwierzchność króla duńskiego, a faktycznie rządzili regenci z rodu Sture. Pierwsze wyprawy do Szwecji w latach 1517 i 1518 zakończyły się niepowodzeniem. Dopiero na początku 1520 r. udało mu się pokonać regenta Stena Sture "Młodszego" w bitwie pod Bogesund. Regent zmarł od ran odniesionych w bitwie, a Krystian uzyskał koronę szwedzką. W dniach 8 i 9.XI.1520 król rozprawił się bezwzględnie ze swoimi przeciwnikami politycznymi. Wówczas na jego polecenie ścięto 
w Sztokholmie osiemdziesięciu dwóch wielmożów szwedzkich. Te wydarzenia zwane "krwawą łaźnią sztokholmską" zapoczątkowały powstanie ludowe, które pozbawiły Krystiana II tronu Szwecji w 1521 r. Niepowodzenia w Szwecji uaktywniły opozycję antykrólewską, która doprowadziły w 1523 r. do detronizacji króla w Danii i Norwegii. W 1531 r. Krystian wspomagany przez szwagra cesarza karola V podjął nieudaną próbę odzyskania tronu, a schwytany resztę życia spędził w areszcie.
 
królowie Danii i Norwegii
  Fryderyk I
(*Haderslev 7.X.1471, +Szlezwik, zamek Gottorp 10.IV.1533)
król Danii i Norwegii 1523-1533, książę Szlezwiku i Holsztyna 1482-1533
Stryj poprzedniego, młodszy syn króla Krystiana I, po którego śmierci w wieku 11 lat został wybrany na księcia Szlezwiku i Holsztyna. Z racji małoletności rządy w obydwu księstwach sprawował starszy brat Fryderyka, król Dani Hans. W 1490 r. po dojściu Fryderyka do pełnoletności oba księstwa zostały podzielone pomiędzy braci, 
a młodszy z nich otrzymał część ze stolicą na zamku Gottorp. Po śmierci brata króla Jana w 1513 r. podporządkował się władzy bratanka Krystiana II, a 10 lat później 
po jego detronizacji został wybrany na króla Danii i Norwegii. Nowy król stłumił rewolty chłopskie w latach 1524 i 1525 w Jutlandii i Skanii, których uczestnicy domagali się powrotu na tron Krystiana II. Władca sprzyjał rozwojowi wyznania luterańskiego. Począwszy od 1527 r. wyraził zgodę na zamknięcie klasztorów franciszkańskich w 28 miastach duńskich. Pod koniec panowania Fryderyka I w 1532 r. miała miejsce nieudana próba odzyskania władzy przez zdetronizowanego władcę Krystiana II.
 
  Krystian III
(*
Szlezwik, zamek Gottorp 12.VIII.1503, +Koldinghus 1.I.1559)
król Danii i Norwegii 1533-1559, książę Szlezwiku i Holsztyna 1523-1559
Syn poprzedniego, objął władzę w Danii i Norwegii po śmierci ojca. Na sejmie w 1536 r. ogłosił luteranizm religią państwową, usunął dotychczasowych biskupów ze stanowisk i zajął dobra ziemskie kościoła. W ten sposób znacznie wzmocnił władzę królewska stając się największym posiadaczem ziemskim w państwie. W 1537 r. król wprowadził Ordynację Kościelną, formując tym samym duński kościół narodowy, podporządkowany koronie. W 1539 r. luteranizm ogłoszono w Norwegii, a w 1541 r. na Islandii. Tam także władca przejął większość ziem kościoła. Rozwiązano zakony, a biskupów zastąpiono królewskimi namiestnikami zwanymi nadintendentami. W 1537 r. pod naciskiem szlachty duńskiej w odpowiedzi na zbrojny opór Norwegów przeciwko reżimowi wyznaniowemu, Chrystian podporządkował Norwegię duńskim instytucjom państwowym, czyniąc ją faktyczną prowincją Danii. Norweska rada państwa (Riksrådet) uległa likwidacji, a zdominowana przez Duńczyków administracja narzucała język duński jako urzędowy. Chrystian III rozbudował flotę duńską i uporządkował sieć królewskiej administracji, rozwinął też system kontroli nad majątkami i lennami królewskimi. W 1538 r. Chrystian III będący jako władca Szlezwika i Holsztynu księciem Świętego Cesarstwa Rzymskiego, przystąpił do Związku Szmalkaldzkiego wymierzonego przeciw kontrreformacyjnej polityce cesarza Karola V. W 1541 r. zawarł przymierze z głównym przeciwnikiem cesarz królem Francji Franciszkiem I. 
 
  Fryderyk II
(*Haderslev 1.VII.1534, +klasztor Antvorskov k.Slagelse 4.IV.1588)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna 1559-1588
Syn poprzedniego, po którym objął rządy w 1559 r. Od wczesnej młodości zdradzał zainteresowanie sprawami wojskowymi. W 1559 r. stłumił powstanie chłopskie w Dithmarschen. Przyjął ofertę biskupa Ozylii Jana Münchhausena, który odstąpił swe biskupstwo bratu królewskiemu Magnusowi. W 1560 r. zorganizował wyprawę brata na ziemię inflancką i osadził go na Ozylii, co doprowadziło do zaognienia stosunków Danii ze Szwecją. Latem 1563 r. wystąpił zbrojnie w przymierzu z Rzeczpospolitą Obojga Narodów i Lubeką przeciw Szwecji, co zapoczątkowało I wojnę północną zwana też wojną siedmioletnią. Początkowo wojska duńskie odnosiły spore sukcesy militarne, w 1563 r. zdobyto twierdzę szwedzką Älvsborg, a w 1564 r. stoczono zwycięską bitwę morską koło Gotlandii. Po klęsce floty duńskiej koło Bornholmu w 1565 r. Fryderyk usiłował bezskutecznie zmusić Szwecję do uległości zamykając całkowicie cieśninę Sund. Przedłużająca się wojna zmusiła króla do ustępstw oraz podpisania ze Szwecją traktatu pokojowego w Szczecinie w 1570 r., który nie przyniósł Danii korzyści terytorialnych. Fryderyk był opisywany jako osoba porywcza, próżna, odważna i ambitna, miłośnik polowań, wino i kobiet. Za jego czasów przebudowano zamki Kronborg i Elsinor, założył miasto Fredrikstadt w Norwegii. Fryderyk był także patronem i bliskim przyjacielem astronoma Tycho Brahe.
 
  Krystian IV
(*Hillerød, zamek Fredriksborg 12.IV.1577, +Kopenhaga, zamek Rosenborg 28.II.1648)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna 1588-1648
Syn poprzedniego, w chwili wstąpienia na tron miał zaledwie 11 lat więc regencję w jego imieniu sprawowała Rada Państwa. W 1596 r. król objął rządy osobiste, a w roku następnym poślubił Annę Katarzynę córkę Joachima Fryderyka elektora brandenburskiego. Krystian zakładał liczne manufaktury, tworzył monopole handlowe, założył islandzką i wschodnioindyjską kompanię handlową. W 1616 r. uzyskał w Indiach kolonię Tranguebar. Władca dążył do zapewnienia Danii mocarstwowej pozycji nad Bałtykiem. W latach 1611-13 prowadził zwycięską wojnę ze Szwecją zwaną wojną kalmarską. W 1625 r. król włączył się po stronie protestanckiej do trwającej w Rzeszy wojny trzydziestoletniej. W 1626 r. Krystian IV poniósł ciężką klęskę w bitwie pod Lutter am Barenberge, pobity przez cesarskiego generalissimusa hrabiego Jana von Tilly. W 1629 r. Dania podpisała pokój w Lubece odzyskała utracone w wyniku wojny terytoria, a Krystian złożył deklarację o nie ingerowaniu w sprawy Rzeszy. W latach 1643-45 Chrystian IV prowadził kolejną wojnę ze Szwecją i będącą z nią Holandią. Wojna zakończyła się klęską Danii, a król stracił oko w bitwie morskiej pod Kolberger Heide w 1644 r. Od tego czasu na główną potęgą nad Bałtykiem wyrosła Szwecja.   
 
  Fryderyk III
(*Haderslev 18.III.1609, +Kopenhaga 9.II.1670)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna 1648-1670, hrabia Oldenburga (jako Fryderyk I) 1667-1670
Syn poprzedniego, po którym objął tron w 1648 r. w wieku 39 lat. Rozpoczynając rządy musiał wyrazić zgodę na ograniczenie władzy królewskiej, między innymi przyrzekł stanom, że nie będzie zabiegał o elekcję syna za swego życia. Niedługo potem pod wpływem żony księżniczki brunszwickiej Zofii Amalii oraz najbliższych doradców, podjął walkę o rozszerzenie uprawnień monarszych.Za jego panowania Dania brała udział w II wojnie północnej toczącej się w latach 1655-60, w czasie której Szwecja walczyła z Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Siły duńskie włączyły się do wojny w 1657 r. po stronie polskiej. Po kilku miesiącach walk Fryderyk utracił całą Jutlandię oraz większość wysp duńskich. Po przedostaniu się wojsk szwedzkich na Zelandię podpisał w 1658 r. traktat pokojowy w Roskilde, w którym odstąpił wszystkie prowincje w południowej Skandynawii, Halland, Skanii i Blekinge, a także wyspę Bornholm oraz okręgi Bohus i Trondheim. W 1658 r. ponownie zaatakowany przez Szwedów, dzięki pomocy holenderskiej, polskiej, cesarskiej i brandenburskiej  uwolnił stopniowo kraj od okupanta. Na mocy traktatu pokojowego zawartego w 1660 r. w Kopenhadze odzyskał Bornholm i okręg Trondheim w Norwegii. Wstrząs jaki przeżyła Dania w wyniku najazdów szwedzkich spowodował konieczność zreformowania państwa. W 1660 r. Fryderyk otrzymał od stanów zgodę na przekształcenie kraju w monarchię dziedziczną, a w 1661 r. przyzwolenie na sprawowanie władzy absolutnej. 
 
  Krystian V
(*Flensburg 15.IV.1646, +Kopenhaga 25.VIII.1699)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna, hrabia Oldenburga (jako Krystian VIII) 1670-1699
Syn poprzedniego, W okresie jego rządów w latach 1675-79 Dania toczyła ze Szwecją wojnę zwaną wojną skańską, będącą częścią wojny Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską. W początkowym okresie wojny wojska duńskie i sprzymierzone z nimi brandenburskie zajęły część Pomorza szwedzkiego ze Szczecinem oraz większość Skanii bez Malmö i części Blekinge. W końcu 1676 r. szczęście wojenne uśmiechnęło się do Szwedów, którzy zwyciężyli w krwawej bitwie pod Lund. Wojna nie została rozstrzygnięta na korzyść żadnej z walczących stron, granicy państw nie uległy większym zmianom. Krystian rządził w duchu absolutyzmu, wzorując się na panującym we Francji Ludwiku XIV. Król zmarł na skutek nieszczęśliwego wypadku na polowaniu kopnięty przez jelenia.
 
 
  Fryderyk IV
(*Kopenhaga 11.X.1671, +Odense 11/12.X.1730)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna, hrabia Oldenburga (jako Fryderyk II) 1699-1730
Syn poprzedniego, wspierał rozwój nauki i sztuki, zapewnił swojemu krajowi pokój, dobrobyt i rozwój gospodarczy, znacznie umocnił i umocnił panujący w Danii absolutyzm. Znany z licznych miłostek i związanych z nimi skandalami. W czasach jego panowania w latach 1700-21 toczyły się działania III wojny północnej. W trakcie działań wojennych Fryderyk odznaczył się odwagą osobistą i talentem wojskowym dowodząc w bitwie ze Szwedami pod Gadebusch w 1712 r.
 
  Krystian VI
(*Kopenhaga 30.XI.1699, +zamek Hørsholm k.Kopenhagi 6.VIII.1746)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna, hrabia Oldenburga (jako Krystian IX) 1730-1746
Syn poprzedniego, w przeciwieństwie do ojca charakteryzował się pobożnością graniczącą z dewocją, który chciał narzucić poddanym. W okresie jego rządów nastąpił wielki rozwój budownictwa. Wzniesiono wówczas między innymi : zamek Christiansborg w Kopenhadze, pałac Hirschholm w północnej Zelandii, miasto Hørsholm oraz pałac Hermitage w Kopenhadze. Na dworze królewskim dużą rolę odgrywali ludzie nie pełniący oficjalnych funkcji. Do nich należeli kapelan władcy Jan Bartłomiej Bluhme oraz jego daleki krewny hrabia Krystian Ernest von Stolberg-Wernigerode. Za czasów Krystiana VI ministrami byli Duńczycy, między innymi kanclerz Iver Rosenkrantz 
i sekretarz do spraw wojny Paweł Vendelbo Løvenørn. 
 
  Fryderyk V
(*Kopenhaga 31.III.1723, +Kopenhaga 14.I.1766)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna, hrabia Oldenburga (jako Fryderyk III) 1746-1766
Syn poprzedniego, kobieciarz nie stroniący od trunków, zwolennik oświecenia, interesował się nauką i kulturą. W 1754 r. założył w Kopenhadze Królewską Duńską Akademię Sztuk. Nie zajmował się sprawami polityki, pozostawiając rządy w rękach ministrów pochodzenia niemieckiego, Adama von Moltke oraz Jana Hartwiga von Bernstorff. Wybór ministrów był bardzo trafny, nie nadużywali oni swojej pozycji działając dla dobra kraju.
 
  Krystian VII
(*Kopenhaga 29.I.1749, +Rendsburg 13.III.1808)
król Danii i Norwegii, książę Szlezwiku i Holsztyna 1766-1808, hrabia Oldenburga (jako Krystian X) 1766-1773
Syn poprzedniego, chory psychicznie zapewne na schizofrenię był przez znaczny okres swojego panowania tylko władcą nominalnym. Został królem w wieku zaledwie siedemnastu lat, ulegał wpływom swoich doradców. W latach 1770-71 faktycznie rządził niemiecki lekarz, minister i ulubieniec królewski Jan Fryderyk Struensee, będący zapewne kochankiem żony Krystiana księżniczki hanowerskiej Karoliny Matyldy. Od 1784 r. realną władzę w Danii sprawował syn Krystiana książę Fryderyk, późniejszy król Fryderyk VI. 
 
  Fryderyk VI
(*Kopenhaga 28.I.1768, +Kopenhaga 3.XII.1839)
król Danii, książę Szlezwiku i Holsztyna 1808-1839, król Norwegii 1808-1814, książę saski na Lauenburgu (jako Fryderyk I) 1815-1839
Syn poprzedniego, wychowywał się pod nadzorem matki księżniczki hanowerskiej Karoliny Matyldy i jej kochanka ministra Jana Struensee. Po przewrocie pałacowym 
w 1772 r. opiekę nad przyszłym władcą przejęła wdowa po królu Fryderyku V Juliana Maria księżniczka brunszwicka oraz jej syn Fryderyk. W 1784 r. Fryderyk został wprowadzony do Rady Państwa i przejął władzę jako regent w imieniu chorego na schizofrenię ojca. Został królem w 1808 r. po śmierci Krystiana VII, przyłączył się do blokady kontynentalnej, a sojusz z Napoleonem I doprowadził do wojny ze Szwecją oraz utratą w 1814 r. na jej rzecz Norwegii, a na rzecz Wielkiej Brytanii wyspy Helgoland. Rekompensatą za utracone ziemie było uzyskanie w 1815 r. księstwa Lauenburga. Fryderyk sprawował rządy absolutystyczne, ale pod wpływem wydarzeń rewolucyjnych w Europie w 1830 r. wprowadził w 1835 r. prowincjonalne przedstawicielstwa stanowe.
 
  Krystian VIII
(*Kopenhaga 18.IX.1786, +Kopenhaga, zamek Amalienborg 20.I.1848)
król Norwegii (jako Krystian Fryderyk) 1814, król Danii, książę Szlezwiku i Holsztyna, książę saski na Lauenburgu (jako Krystian I) 1839-1848
Kuzyn poprzedniego, syn księcia duńskiego Fryderyka i wnuk króla Fryderyka V. W 1814 r. przejściowo opanował tron Norwegii, który jeszcze w tym samym roku utracił na rzecz Szwecji. W 1839 r. objął tron duński po śmierci bezdzietnego Fryderyka VI, rządził jedynie dziewięć lat, a jego polityka charakteryzowała się chwiejnością wobec rządzonych przez Danię północnoniemieckich księstw Szlezwiku, Holsztyna i Lauenburga.
 
królowie Danii
  Fryderyk VII
(*Kopenhaga, zamek Amalienborg 6.X.1808, +zamek Glücksburg 15.XI.1863)
król Danii, książę Szlezwiku i Holsztyna, książę saski na Lauenburgu (jako Fryderyk II) 1848-1863
Syn poprzedniego, po wstąpieniu ojca na tron brał udział w pracach Rady Państwa, a po jego śmierci w 1848 r. objął rządy. Zwolennik handlu z Wielką Brytanią, popierał lokaty kapitału duńskiego w inwestycje na terenie Norwegii i Szwecji. Opublikowany przez króla w 1848 r. projekt nowej konstytucji mającej obowiązywać także w Szlezwiku i Holsztynie wywołało niezadowolenie w obu księstwach oraz wybuch powstania, które doprowadziło do wojny duńsko-niemieckiej zwanej I wojną o Szlezwik, zakończonej
w 1851 r. Wojna nie rozstrzygnęła spornych kwestii obu księstw niemieckich. Fryderyk VII zdołał zagwarantować nietykalność granic królestwa, w 1849 r. ogłosił w porozumieniu z parlamentem nową konstytucję państwa zapewniającą szerokie swobody obywatelskie i powszechne prawo wyborcze. Nowa konstytucja nie obowiązywała na terenach księstw Szlezwiku, Holsztyna i Lauenburga. Wobec swojej bezdzietności król zapewnił prawo dziedziczenia tronu przez kuzyna Krystiana z linii z Sonderburg-Glücksburg.
 
  Krystian IX
(*Szlezwik, zamek Gottorp 8.IV.1818, +Kopenhaga, zamek Amalienborg 29.I.1906)
król Danii 1863-1906, książę Szlezwiku i Holsztyna, książę saski na Lauenburgu (jako Krystian II) 1863-1864
Kuzyn poprzedniego, potomek Jana II księcia szlezwicko-holsztyńskiego na Sonderburg, młodszego brata króla Danii Fryderyka II. W latach 1839-41 studiował na Uniwersytecie w Bonn. Wyniesiony w 1853 r. przez króla Fryderyka VII do godności następcy tronu objął władzę po jego śmierci w 1863 r. Ogłosił konstytucję obowiązującą również w Szlezwiku, co oznaczało zjednoczenie księstwa z Danią. Te działania spowodowały wybuch II wojny o Szlezwik, w trakcie której musiał stawić czoła koalicji prusko-austriackiej. Klęska Danii spowodowała utratę księstw Szlezwiku, Holsztyna oraz Lauenburga na rzecz Prus oraz Austrii. Krystian początkowo niepopularny,
z czasem zaczął cieszyć się sympatią poddanych z uwagi na wysoki poziom moralności.
 
  Fryderyk VIII
(*Kopenhaga, Pałac Żółty 3.VI.1846, +Hamburg 14.V.1912)
król Danii 1906-1912
Syn poprzedniego, otrzymał edukację wojskową, a później studiował na Uniwersytecie w Oxfordzie. Jako następca tronu otrzymał miejsce w Radzie Państwa,
a następnie wspomagał ojca biorąc udział w rządach. Został królem w 1906 r. po śmierci długowiecznego ojca i panował ledwie 6 lat. Zmarł nagle w Hamburgu w trakcie powrotu z Nicei do Danii.
 
  Krystian X
(*Charlottenlund 26.IX.1870, +Kopenhaga 20.IV.1947)
król Danii 1912-1947, Islandii 1918-1944
Syn poprzedniego, otrzymał wykształcenie wojskowe, służył w jednostkach kawalerii w Jutlandii oraz w Kopenhadze jako dowódca gwardii królewskiej. W 1906 r. został następcą tronu duńskiego, a wkrótce, w 1912 r. królem Danii. W czasie I wojny światowej zapewnił krajowi neutralność. W 1915 r. zaakceptował demokratyczną konstytucję. W 1918 r. podpisał akt federalny, na mocy którego Islandia została uznana za niezależne królestwo połączone z Danią unią personalną. Związek obu państw rozwiązano w 1944 r. Po klęsce Niemiec w czasie I wojny światowej Krystian wysunął roszczenia do utraconych ziem i w 1920 r. Dania odzyskała północny Szlezwik. Podczas II wojny światowej po zajęciu Danii przez Niemców król odmówił współpracy z okupantem, ale podpisał akt kapitulacji i pozostał w Kopenhadze. Jego codzienne konne przejażdżki ulicami stolicy oraz zdawkowa odpowiedź na urodzinowe życzenia od Hitlera w 1942 r. zostały uznane za formę biernego oporu wobec niemieckiej okupacji. Islandia, którą w 1941 r. zajęły wojska alianckie, w 1944 r ogłosiła niepodległość jako republika. Król miał autorytarny charakter i był niechętny demokracji. Odwołanie przez niego w 1920 r. demokratycznie wybranego gabinetu stało się przyczyną kryzysu politycznego w Danii.
 
  Fryderyk IX
(*Lyngby-Tårbæk, zamek Sorgenfri 11.III.1899, +Kopenhaga 14.I.1972)
król Danii 1947-1972
Syn poprzedniego, przed wstąpieniem na tron pełnił służbę w marynarce wojennej. W 1945 r. uzyskał tytuł kontradmirała. W 1935 r. poślubił księżniczkę Ingrid Bernadotte, córkę przyszłego króla Szwecji Gustawa VI Adolfa. Ponieważ Fryderyk nie doczekał się z tego małżeństwa męskiego potomka, parlament duński przez dłuższy czas rozważał możliwość zmiany konstytucji i uczynienia następcą tronu brata króla księcia Kanuta. Ostatecznie taka decyzja nie zapadła, a po śmierci Fryderyka królową Danii została jego starsza córka Małgorzata. 
 
  Małgorzata II
(*Kopenhaga 16.IV.1940)
królowa Danii od 1972
Córka poprzedniego, starannie wykształcona, uczęszczała do prywatnej szkoły w Kopenhadze, w latach 1955-56 kształciła się w prywatnej szkole z internatem w North Foreland Lodge w Anglii, następnie zdała w Danii maturę, studiowała prawo na Sorbonie w Paryżu, historię, prawo i ekonomię w Kopenhadze i Århus oraz archeologię, prawo i ekonomię w Cambridge i Londynie. Po osiągnięciu pełnoletności w 1958 r. została zaprzysiężona jako następczyni tronu duńskiego. Po śmierci ojca w 1972 r. została królową Danii. W 1967 r. poślubiła francuskiego dyplomatę hrabiego Henryka de Laborde de Monpezat, który przeszedł na luteranizm i otrzymał tytuł księcia Danii.
 


NORWEGIA

królowie Norwegii
  Haakon VII
(*zamek Charlottenlund k.Kopenhagi 3.VIII.1872, +Oslo 21.IX.1957)
król Norwegii 1905-1957
Syn króla Danii Fryderyka VIII i bratanek króla Grecji Jerzego I, do czasu koronacji nosił imiona Krystian Fryderyk Karol. Wstąpił na tron norweski w 1905 r., po rozwiązaniu unii tego kraju ze Szwecją i przeprowadzeniu referendum ogólnonarodowego. Został entuzjastycznie powitany przez Norwegów. Zręczny polityk, panował jako władca konstytucyjny. W latach II wojny światowej, po zajęciu Norwegii przez Niemców udał się na emigrację do Wielkiej Brytanii, stając się ważnym symbolem norweskiego oporu wobec okupanta. 
 
  Olaf V
(*Sandringham House, Norfolk, Wielka Brytania 2.VII.1903, +Oslo 17.I.1991)
król Norwegii 1957-1991
Syn poprzedniego, do czasu wyboru ojca na króla Norwegii nosił imiona Aleksander Edward Krystian. Po uzyskaniu matury kontynuował naukę w akademii wojskowej, 
po ukończeniu której został oficerem marynarki. Wstąpił na tron po śmierci Haakona VII w 1957 r. Jego hobby było żeglarstwo sportowe. Biorąc udział w zawodach został trzykrotnie mistrzem olimpijskim w 1928, 1948 i 1952 r. 
 
  Harald V
(*Skaugum k.Oslo 21.II.1937)
król Norwegii od 1991
Syn poprzedniego, był pierwszym księciem, następcą tronu urodzonym w Norwegii od 567 lat. Po ukończeniu edukacji na poziomie szkoły średniej wstąpił 
do Norweskiej Szkoły Oficerów Kawalerii, a edukację wojskową zakończył w 1959 r. wraz z ukończeniem Akademii Wojskowej. Później w latach 1960-62 studiował nauki społeczne, historię i ekonomię w Balliol College na Uniwersytecie w Oxfordzie. Trzykrotnie startował jako żeglarz na igrzyskach olimpijskich odbywających się w 1964, 1968 i 1972 r. W 1968 r. za zgodą króla Olafa V oraz Parlamentu Królestwa Norwegii (Storting) zawarł małżeństwo morganatyczne z Sonją Haraldsen. Wstąpił na tron po śmierci ojca w 1991 r.
 


GRECJA

królowie Greków
  Jerzy I  (Wilhelm)
(*Kopenhaga 24.XII.1845, +Saloniki 18.III.1913)

król Greków 1863-1913
Syn króla Danii Krystiana IX, do czasu koronacji nosił imię Wilhelm. Po zdetronizowaniu Ottona I Wittelsbacha wybrany przez zgromadzenie narodowe w Atenach na króla Greków przy poparciu Wielkiej Brytanii, Francji oraz Rosji. Wraz z wstąpieniem na tron uzyskał Wyspy Jońskie, będące dotychczas pod protektoratem Wielkiej Brytanii. Podobnie jak jego poprzednik Otto Wittelsbach stał się zwolennikiem panhellenizmu, idei zakładającej zjednoczenie Greków w granicach etnicznych. W wyniku zabiegów dyplomatycznych uzyskał dla Grecji w 1881 r. część Tesalii z Larisą i część Epiru bez Janiny i Travesy. Próba opanowania pozostałej części Tesalii  oraz zamiar aneksji objętej powstaniem antytureckim Krety w 1897 r. zakończyła się niepowodzeniem. Armia grecka została pokonana przez Turków, a przed całkowitą klęską uratowała ją interwencja Wielkiej Brytanii i Rosji. W wyniku wojen bałkańskich w latach 1912-13 Grecja zdobyła na Turcji Macedonię z Salonikami, część zachodniej Tracji z Kavalą i Wyspy Egejskie. Król Jerzy początkowo niepopularny, z biegiem lat zyskał sympatię poddanych, za jego rządów nadano krajowi konstytucję. Został śmiertelnie postrzelony przez anarchistę Schinasa w czasie spaceru po ulicach Salonik.
 
  Konstantyn I
(*Ateny 2.VIII.1868, +Palermo 11.I.1923)

król Greków 1913-1917 i 1920-1922
Syn poprzedniego, ukończył szkołę oficerską w Atenach i Akademię Wojskową w Poczdamie. W młodości służył w pruskiej gwardii królewskiej. Dowodził wojskami greckimi w czasie wojny bałkańskiej w latach 1912-13. Tron Królestwa Greków objął w 1913 r. po śmierci ojca zamordowanego w wyniku zamachu. W czasie I wojny światowej zajął stanowisko proniemieckie, co stało się w 1917 r. przyczyną jego abdykacji pod naciskiem państw Ententy. W 1920 r. powrócił do władzy po wygranych przez rojalistów wyborach parlamentarnych. Konstantyn opowiedział się za kontynuowaniem toczącej się od 1919 r. wojny z Turcją. Jej niekorzystny przebieg, między innymi utrata wschodniej Tracji oraz okręgu Smyrny doprowadził do przewrotu wojskowego tak zwanej "Rewolucji 11 września 1922" oraz ponownej detronizacji władcy.
 
  Aleksander I
(*Tatoi k.Aten 21.VII.1893, +Ateny 25.X.1920)
król Greków 1917-1920
Syn poprzedniego, wstąpił na tron kiedy jego ojciec będący zwolennikiem polityki proniemieckiej został zmuszony do abdykacji i wraz ze starszym synem Jerzym udał się na emigrację. Początkowo przeciwnik prowadzącego proaliancką politykę premiera rządu greckiego Wenizelosa, z czasem stał się jego zwolennikiem. Dzięki zręczności dyplomatycznej króla po zakończeniu I wojny światowej Grecja uzyskała wyspy Imbroz i Tendos, wschodnią Trację z okręgiem Gallipoli i europejskim wybrzeżem Dardaneli oraz okręg Smyrny. W 1919 r. Aleksander zawarł morganatyczny związek małżeński ze swoją poddaną Aspazją Manos. Fakt zawarcia małżeństwa nigdy nie zostało oficjalnie ogłoszony i wywołał oburzenie w otoczeniu króla. Aleksander zmarł po kilkutygodniowej chorobie wywołanej zakażeniem organizmu, na skutek ugryzienia przez małpę.
 
  Jerzy II
(*
Tatoi k.Aten 20.VII.1890, +Ateny 1.IV.1947)
król Greków 1922-1924 i 1935-1947
Brat poprzedniego, najstarszy syn króla Konstantyna I. Po abdykacji ojca w 1917 r. udał się wraz z nim na emigrację. Śmierć brata, króla Aleksandra I oraz powrót ojca 
do władzy w 1920 r. spowodowały, że Jerzy ponownie został uznany za następcę tronu. Jerzy objął władzę po detronizacja ojca w 1922 r. Jego pierwsze panowanie trwało niecałe dwa lata. W grudniu 1923 r. zwolennicy republiki odnieśli zwycięstwo w wyborach parlamentarnych, a w marcu następnego roku przegłosowali pozbawienie panującej dynastii tronu. W kwietniu 1924 przeprowadzony wśród mieszkańców Grecji powszechny plebiscyt potwierdził decyzję parlamentu. W latach 1924-35 Jerzy przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii, skąd powrócił po przeprowadzeniu kolejnego plebiscytu, który zadecydował o przywróceniu monarchii. W czasie II wojny światowej w 1941 r. Grecja została zajęta przez sprzymierzone wojska niemieckie, włoskie i bułgarskie. Jerzy II udał się na emigrację najpierw do Egiptu, a później do Wielkiej Brytanii.
W 1944 r. nastąpiło wyzwolenie kraju spod okupacji, a w 1946 r. odbyło się referendum narodowe o ustroju państwa, które zadecydowało o powrocie króla z wygnania.
U schyłku panowania Jerzego, w latach 1944-45 oraz 1946-49 trwała wojna domowa pomiędzy siłami rządowymi a zwolennikami komunistów wspieranymi przez radykalnych republikanów.
 
  Paweł I
(*Ateny 14.XII.1901, +Ateny 6.III.1964)

król Greków 1947-1964
Brat poprzedniego, najmłodszy syn króla Konstantyna I. W czasie II wojny światowej służył w armii greckiej prowadzącej działania przeciw państwom osi. Objął rządy 
po śmierci starszego brata w 1947 r. Dwa lata później wojska królewskie pokonały ostatecznie siły komunistycznych partyzantów Demokratycznej Armii Grecji kładąc 
kres wojnie domowej. W czasie swojego panowania nie odegrał większej roli politycznej, nie interesując się sprawowaniem władzy.
 
  Konstantyn II
(*Psichiko k.Aten 2.VI.1940)

król Greków 1964-1973
Syn poprzedniego, w okresie trwania II wojny światowej przebywał wraz z rodziną na emigracji w Związku Południowej Afryki. Po powrocie do Grecji kształcił się w szkołach wojskowych oraz na Uniwersytecie w Atenach, gdzie studiował prawo. Władzę objął po śmierci ojca w 1964 r. Wkrótce popadł w konflikt z premierem Papandreu o kontrolę nad armią, co stało się początkiem wielkiego kryzysu w państwie. W kwietniu 1967 r. grupa oficerów pod przewodnictwem pułkownika Papadopulosa dokonała zamachu stanu przejmując władzę. W grudniu tego samego roku nadal pozostający na tronie Konstantyn I podjął nieudaną próbę kontrzamachu, a następnie udał się na emigrację. Przez następne sześć lat nadal pozostawał formalnym królem Grecji, w imieniu którego rządy sprawowali rozmaici regenci. W 1973 r. zostało przeprowadzone referendum narodowe, potwierdzone rok później, decydujące o zniesieniu w Grecji monarchii. W 2013 r. były król po 46 latach wygnania powrócił do Grecji i osiadł w Porto Cheli na Peloponezie.
 


ROSJA

carowie (cesarze) Rosji

Piotr III
(*Kilonia 21.II.1728, +Ropsza k.Sankt Petersburga 17.VII.1762)
car (cesarz) Rosji 1762
Syn księcia holsztyńskiego Karola Fryderyka i wnuk Fryderyka IV księcia Holsztynu. Do czasu koronacji nosił imiona Karol Piotr Ulryk. Wychowany na dworze holsztyńskim wśród oficerów, był dzieckiem chorowitym i słabym fizycznie. Początkowo był przygotowywany do objęcia tronu Szwecji, następnie jako wnuk Piotra I został wyznaczony na następcę tronu rosyjskiego. W 1742 r. wyjechał do Rosji, gdzie zmienił wyznanie i przyjął imię Piotr, a w 1745 r. poślubił Zofię Fryderykę Augustę księżniczkę anhalcką na Zerbst, późniejszą Katarzynę II. W 1762 r. po śmierci ciotki Elżbiety odziedziczył tron Rosji. Jako zwolennik króla Fryderyka II prowadził politykę propruską, wycofując zwycięskie wojska z wojny siedmioletniej. Proniemiecka polityka Piotra doprowadziła do zawiązania spisku, na którego czele stanęła jego żona Katarzyna. Cesarz stracił władzę, został osadzony w areszcie domowym w Ropszy koło Sankt Petersburga, a następnie zamordowany przez Aleksego Orłowa w bójce wszczętej przez oficerów gwardii. Zabójstwo byłego cesarza miało miejsce najprawdopodobniej
za wiedzą i zgodą Katarzyny.
Paweł I
(*Sankt Petersburg 1.X.1754, +Sankt Petersburg 23.III.1801)
car (cesarz) Rosji 1796-1801
Syn poprzedniego, objął rządy po śmierci swojej matki Katarzyny II. Wkrótce po przejęciu tronu dokonał swoistego aktu zemsty na matce dokonując uroczystego ponownego pochówku ojca Piotra III. Pozbawił wpływów dotychczasowych doradców matki zastępując ich nowymi ludźmi, pochodzącymi głównie z niższych warstw. Uwolnił więźniów politycznych, a w śród nich Tadeusza Kościuszkę. W polityce wewnętrznej Pawła najważniejszym posunięciem było wydanie manifestu ograniczającego pracę pańszczyźnianą chłopów do 3 dni w tygodniu. Cesarz walczył z nadużyciami w administracji, zreorganizował strukturę armii. W sprawach polityki zagranicznej Paweł kontynuował działania matki Katarzyny. Przystąpił wraz z Wielką Brytanią, Austrią i Turcją do II koalicji antyfrancuskiej i wysłał wojska ekspedycyjne do Włoch. Władca był niepopularny wśród szlachty i arystokracji za próby umniejszenia ich przywilejów. Został zawiązany spisek, w którym uczestniczyli między innymi : gubernator Sankt Petersburga Piotr Ludwik von der Pahlen, Płaton Zubow, Mikołaj Zubow i generał Levin August von Bennigsen. Spiskowcy opanowali Zamek Michajłowski będący siedzibą cara, zażądali jego abdykacji, a w wyniku odmowy zamordowali dusząc szarfą od munduru.
Aleksander I
(*Sankt Petersburg 23.XII.1777, +Taganrog 1.XII.1825)
car (cesarz) Rosji 1801-1825
Syn poprzedniego, do władzy doszedł w wyniku spisku wojskowego, który obalił i doprowadził do zabójstwa jego ojca. W początkach panowania prowadził
wewnętrzną politykę noszącą znamiona liberalizmu. Wprowadzono reformy osłabiające dominację stanu szlacheckiego, utworzono ministerstwa, zreformowano oświatę, zakładając uniwersytety w Charkowie i Kazaniu oraz Instytut Pedagogiczny w Sankt Petersburgu i tworząc okręgi szkolne podporządkowane uniwersytetom. W 1801 r. Rosja zawładnęła Gruzją, co spowodowało wojnę z Persją toczoną w latach 1804-13. W jej wyniku Rosjanie zajęli Dagestan i północny Azerbejdżan z Baku. W latach
1806-12 Aleksander I prowadził także wojnę z Turcją w obronie ludów Bałkańskich. Kończący wojnę traktat podpisany w Bukareszcie zapewnił Rosji Besarabię. Dodatkowo w 1809 r. dzięki zwycięskiej wojnie przeciw Szwecji Aleksander uzyskał Finlandię i wyspy Alandzkie. Cesarz starał się zachowywać neutralność w sprawach zachodnieuropejskich. Rosja zawarła traktat pokojowy z Francją oraz Prusami. Przyjazne stosunki z Francją uległy pogorszeniu po ogłoszeniu się przez Napoleona Bonaparte dożywotnim konsulem, a później cesarzem. Ostatecznie w 1805 r. Rosja przystąpiła do III koalicji antyfrancuskiej zawiązanej przez Wielką Brytanię, Austrię i Szwecję, a w latach 1806-07 brała udział w IV koalicji. Po zwycięstwie wojsk napoleońskich, pokonaniu Austrii i Prus, Aleksander I spotkał się z Napoleonem I w 1807 r. w Tylży nad Niemnem, gdzie zawarto traktat pokojowy. W 1812 r. wielka armia francuska licząca około 450 tysięcy żołnierzy napadła na Rosję. W wyniku sprawnie prowadzonych działań wojennych oraz trudnych warunków pogodowych udało się pokonać przeciwnika. Po wznowieniu działań wojennych prowadzonych w latach 1813-14 wojska rosyjskie wkroczyły do Paryża. W wyniku zwycięskich działań wojennych Rosja uzyskała nowe nabytki terytorialne na terenie Polski i stała się mocarstwem europejskim. Podpisany w 1815 r. traktat wiedeński został zwieńczony zawarciem Świętego Przymierza pomiędzy Rosją, Prusami i Austrią. Zawarty układ ustabilizował na wiele lat układ sił politycznych w Europie. Po zwycięstwie nad Napoleonem zmienił się charakter cesarza, popadł on w nastrój religijno-mistyczny. Jego nowymi współpracownikami zostali konserwatyści. Aleksander uczynił z Rosji żandarma Europy, śledził i zwalczał wszelkie ruchy społeczne, które uznawał za rewolucyjne lub narodowowyzwoleńcze.
Mikołaj I
(*Carskie Sioło k.Sankt Petersburga 6.VII.1796, +Sankt Petersburg 2.III.1855)
car (cesarz) Rosji 1825-1855
Brat poprzedniego, jako trzeci syn cara Pawła I nie był przewidywany do sprawowania rządów. Miał charakter gwałtowny i despotyczny, gardził wszelką wiedzą naukową. Odebrał skromne wykształcenie wojskowo-inżynieryjne Objął władzę po nieoczekiwanej śmierci najstarszego brata Aleksandra I oraz zrzeczeniu się praw do tronu innego starszego brata Konstantego. Panowanie rozpoczął od stłumienia powstania dekabrystów, które wybuchło w grudniu 1825 r. Skutkiem powstania było rozbudowanie struktur administracji państwowej w tym policji, których celem było utrzymanie społeczeństwa w ryzach. Car był przeciwnikiem emancypacji niższych warstw społeczeństwa oraz zniesienia pańszczyzny. W 1826 r. Rosja prowadziła zwycięską wojnę z Persją zdobywając pozostałą część Azerbejdżanu i Armenię, a w latach 1828-29 również zwycięską wojnę z Turcją, uzyskując nabytki terytorialne na północ od delty Dunaju oraz w Abchazji. W 1830 r. Mikołaj I planował wysłać korpus ekspedycyjny przeciw powstańcom w Belgii i Francji, co nie doszło do skutku z uwagi na wybuch powstania listopadowego w Królestwie Polskim. Po stłumieniu upadku powstania listopadowego car kontynuował politykę "żandarma Europy", występując przeciw powstaniu w Rzeczpospolitej Krakowskiej w 1846 r. oraz pomagając Austrii w stłumieniu rewolucji na Węgrzech w 1849 r. Usiłując ostatecznie opanować Bałkany Mikołaj I sprowokował w 1853 r. wybuch kolejnej wojny z Turcją. W trakcie trwania działań wojennych jako sojusznicy Turcji wystąpiły Wielka Brytania, Francja oraz Sardynia. Działania wojenne przeniosły się na terytorium Rosji i zakończyły jej klęską, której car nie dożył.
  Aleksander II
(*Moskwa 29.IV.1818, +Sankt Petersburg 13.III.1881)
car (cesarz) Rosji 1855-1881

Syn poprzedniego, odebrał wychowanie domowe uzupełnione podróżami po Rosji i Europie. Objął tron po ojcu Mikołaju I w trakcie trwania wojny krymskiej. Niepowodzenia wojenne spowodowały konieczność przeprowadzenia reform w państwie. W 1864 r. Aleksander wydał dekret o reformie uwłaszczeniowej. Jednocześnie w latach 60-tych XIX w. przeprowadzono w Rosji reformy w sądownictwie cywilnym i wojskowym, wojskowości, szkolnictwie wszystkich typów, finansach państwowych. Powstały organy samorządowe w guberniach i powiatach w postaci tak zwanych urzędów ziemskich. Ponadto powołano do życia samorządne dumy miejskie oraz wprowadzono ograniczoną autonomię uniwersytetów. Aleksander umacniał wpływy Rosji na Bałkanach kosztem Austrii i Turcji. Prowadził ekspansję w Azji, uzyskując w 1858 r. Kraj Nadamurski na mocy porozumienia z Chinami oraz opanowując chanaty Chiwy, Buchary, Samarkandy i Taszkentu. W latach 1877-78 Rosja broniąc praw ludów południowosłowiańskich prowadziła na Bałkanach zwycięską wojnę z Turcją. Car Aleksander II został ciężko ranny i zmarł w wyniku zamachu bombowego przeprowadzonego przez działaczy terrorystycznej organizacji Narodnaja Wola. 
 
  Aleksander III
(*Sankt Petersburg 10.III.1845, +Liwadia, Krym 1.XI.1894)
car (cesarz) Rosji 1881-1894
Syn poprzedniego, nie przejawiał większych zdolności, wychowany przez prawnika i polityka Konstantego Pobiedonoscewa w duchu poszanowania religii prawosławnej 
i rządów autokratycznych. Jako drugi w kolejności syna Aleksandra II nie był początkowo brany pod uwagę jako następca tronu. Dopiero śmierć starszego brata Mikołaja spowodowała, że Aleksander został ogłoszony następcą ojca na tronie rosyjskim. Objął władzę w 1881 r. po nagłej śmierć cara Aleksandra II, który zginął w wyniku zamachu bombowego. Pod hasłem "prawosławie-samowładztwo-narodowość" prowadził politykę odmienną od swojego poprzednika, odrzucając zbytni liberalizm. Usiłował wzmocnić znaczenie języka rosyjskiego i religii prawosławnej kosztem prześladowania innych języków oraz praw katolików. Jako antysemita nakazał prześladowania ludności Żydowskiej. Ograniczył prawa samorządów tak zwanych ziemstw oraz wolność uniwersytetów.
 
  Mikołaj II
(*Sankt Petersburg 18.V.1868, +Jekaterynburg 16/17.VII.1918)
car (cesarz) Rosji 1894-1917
Syn poprzedniego, wychowany przez surowego ojca, do którego czuł respekt. Zapewne wówczas ukształtował się charakter późniejszego cara, przejawiający się ukrywaniem uczuć i niezdolnością do samodzielnego podejmowania decyzji. Mikołaj pobierał nauki domowe uzyskując dość staranną edukację. Był człowiekiem głęboko religijnym. Możliwe, że wkrótce po objęciu tronu w 1894 r. rozważał powrót do liberalnej polityki prowadzonej przez Aleksandra II, jednak z czasem stał się zwolennikiem samowładztwa. Rywalizacja na Dalekim Wschodzie doprowadziła do wybuchu wojny z Japonią, toczącej się w latach 1904-05. Klęski wojenne i niezadowolenie społeczne spowodowały wybuch rewolucji 1905 r. W konsekwencji Mikołaj II został zmuszony do poczynienia pewnych ustępstw. Wydał manifest powołujący do życia Dumę Państwową będącą organem doradczym cara, zniósł część ustaw represyjnych, wprowadził wolności obywatelskie takie jak, wolność wyznania, słowa i stowarzyszeń, 
a także w 1906 r. nadał Rosji konstytucję. W 1914 r. Rosja przystąpiła do działań I wojny światowej po stronie państw Ententy. Niepowodzenia wojenne i załamanie gospodarki spowodowały wzrost nastrojów rewolucyjnych, a w konsekwencji wybuch w 1917 r. kolejno rewolucji lutowej, a następnie październikowej. W wyniku pierwszej z nich car abdykował 
i został wraz z rodziną osadzony w areszcie domowym, najpierw w Carskim Siole, później w Tobolsku, a na koniec w Jekaterynburgu. Tam został wraz z żoną i dziećmi zamordowany przez bolszewików na rozkaz Lenina.
 
pretendenci do tronu Rosji
  Cyryl Władimirowicz
(*Carskie Sioło k.Sankt Petersburga 12.X.1876, +Neuilly-sur-Seine k.Paryża, Francja 12.X.1938)
pretendent do tronu Rosji (jako Cyryl I) 1924-1938
Kuzyn poprzedniego, wnuk cara Aleksandra II. Po ukończeniu nauki w korpusie kadetów oraz Mikołajewskiej Akademii Morskiej został awansowany na szefa sztabu rosyjskiej Floty Pacyfiku. W czasie wojny rosyjsko-japońskiej pełnił służbę na pancerniku Pietropawłowsk, który zatonął w 1904 r. wpłynąwszy na minę w pobliżu Port Artur. Cyryl był jednym z uratowanych członków załogi okrętu, ale odniósł poważne obrażenia i do końca życia pozostał inwalidą. W 1905 r. założył rodzinę poślubiając wnuczkę królowej Wiktorii I, Wiktorię Melitę księżniczkę saską na Koburg-Gotha rozwiedzioną z Ernestem Ludwikiem wielkim księciem Hesji. Po wybuchu Rewolucji Październikowej w 1917 r. Cyryl wraz z rodziną uciekł do Finlandii, później do Niemiec oraz Francji, gdzie przebywał do końca życia. W 1922 r. ogłosił się "Kuratorem rosyjskiego tronu",
a w dwa lata później przyjął tytuł "Imperatora Wszechrosji". Jego proklamacja nie została uznana przez część przedstawicieli dynastii Romanowów, 
między innymi przez Marię Fiodorowną, matkę ostatniego cara Mikołaja II.
 
  Włodzimierz Kiriłłowicz
(*Porvoo, Finlandia 17.VIII.1917, +Miami, Floryda, USA 8.IV.1992)
pretendent do tronu Rosji 1938-1992
Syn poprzedniego, po wybuchu Rewolucji Październikowej udał się wraz z rodzicami na wygnanie do Francji. Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu Francji przez wojska niemieckie odmówił współpracy z hitlerowcami, za co został umieszczony w obozie w Compiègne, a następnie przeniesiony w głąb Niemiec. Po wojnie w obawie przed schwytaniem przez wojska radzieckie osiedlił się w amerykańskiej strefie okupacyjnej w Austrii, a później w Hiszpanii. W 1948 r. w Szwajcarii Włodzimierz poślubił gruzińską księżniczkę Leonidę Bagration-Muchrańską i z tego małżeństwa dochował się córki Marii. W 1969 r. wydał kontrowersyjny dekret usiłując zapewnić córce pierwszeństwo w dziedziczeniu pretensji do tronu rosyjskiego, przed innymi męskimi członkami dynastii. Te działania zostały uznane za nielegalne przez pozostałych przedstawicieli rodziny.
 
  Maria Władimirowna
(*Madryt 23.XII.1953)
pretendentka do tronu Rosji od 1992
Córka poprzedniego, kształciła się w Madrycie, a następnie na uniwersytecie w Oxfordzie, gdzie studiowała historię i literaturę rosyjską. W 1976 r. Maria poślubiła księcia pruskiego Franciszka Wilhelma prawnuka cesarza Wilhelma II. Małżeństwo zostało zakończone rozwodem w 1985 r. Po śmierci ojca w 1992 r. Maria ogłosiła się pretendentką do tronu Rosji, jednak nie została uznana przez przedstawicieli większej części rodziny. 
 
  Mikołaj Romanowicz
(*Cap d'Antibes, Francja 26.IX.1922)
pretendent do tronu Rosji od 1992
Kuzyn poprzedniej, syn Romana Piotrowicza, wnuka cara Mikołaja I. Wychowywał się we Włoszech, których obywatelstwo otrzymał w 1988 r. Obecnie wraz z rodziną mieszka w Szwajcarii. W 1992 r. po raz pierwszy odwiedził Rosję. Jako prezes Stowarzyszenia Rodziny Romanowów Mikołaj uważa się od śmierci Włodzimierza Kiriłłowicza za jedynego legalnego pretendenta do tronu Rosji. Jego pretensje zostały uznane przez większą część rodziny, za wyjątkiem córki zmarłego Włodzimierza, Marii.
 

SZWECJA
królowie Szwecji
  Adolf Fryderyk
(*Gottorp 14.V.1710, +Sztokholm 12.II.1771)
luterański książę-biskup Lubeki 1727-1750, król Szwecji 1751-1771
Syn Krystiana Augusta księcia Eutin i księcia-biskupa Lubeki, brat Fryderyka Augusta I księcia Oldenburga i bratanek Fryderyka IV księcia Holsztynu. W 1743 r. został wybrany na następcę tronu Szwecji. Jego panowanie było naznaczone walkami pomiędzy dwoma stronnictwami parlamentarnymi, profrancuskiego - "kapeluszy" i prorosyjskiego - "czapek". Król praktycznie nie rządził osobiście, a pełnia władzy pozostawała w rękach Parlamentu Królestwa Szwecji (Riksdag). Próba wzmocnienia władzy skończyła się niepowodzeniem. W latach 1766-69 kiedy rządy sprawowało stronnictwo "czapek" jego rola była marginalna. W latach panowania w Szwecji Adolfa Fryderyka została zniesiona cenzura.
 
  Gustaw III
(*Sztokholm 24.I.1746, +Sztokholm 29.III.1792)
król Szwecji 1771-1792
Syn poprzedniego, otrzymał bardzo staranne wykształcenie, był zwolennikiem absolutyzmu oświeconego na wzór francuski. Objął władzę po śmierci ojca w 1771 r., 
a swoje rządy rozpoczął od krytyki systemu parlamentarnego, zwracając uwagę na anarchię, korupcję oraz ingerencję obcych mocarstw. W 1772 r. dokonał zamachu stanu przy pomocy szlacheckiego korpusu oficerskiego, wymuszając na parlamencie przyjęcie nowej konstytucji wprowadzającej absolutyzm oraz likwidując stronnictwa "kapeluszy" i "czapek". W polityce wewnętrznej król przeprowadził szereg reform. W 1774 r. znowelizował prawo o wolności druku, zawężając zakres swobód, w 1779 r. mimo dużego oporu kleru przeforsował deklarację o wolności religii, w latach 1776-77 przeprowadził reformę walutową, w 1780 r. ustanowił wolny handel zbożem, dodatkowo doprowadził do kodyfikacji prawa cywilnego oraz zmodyfikował wymiar sprawiedliwości, znosząc tortury, procesy o czary i sądy nadzwyczajne. Jego zasługą była także rozbudowa floty i armii. Gustaw był także mecenasem kultury i sztuki, wielkim miłośnikiem teatru, literatury i nauki. W 1786 r. założył Akademię Szwedzką, korespondował z francuskimi encyklopedystami, Diderotem i Wolterem. W polityce zagranicznej był przeciwnikiem Rosji. Prowadził z nią wojnę w latach 1788-90, która umocniła pozycję Szwecji nad Bałtykiem. Polityka władcy spotkała się z silną opozycją wśród arystokracji oraz doprowadziła do jego śmierci. Król stał się ofiarą zamachu przeprowadzonego podczas maskarady w operze sztokholmskiej. Raniony strzałem w plecy zmarł dwa tygodnie później w wyniku infekcji, która wdała się po postrzale.
 
  Gustaw IV Adolf
(*Sztokholm 1.XI.1778, +Sankt Gallen, Szwajcaria 7.II.1837)

król Szwecji 1792-1809
Syn poprzedniego, objął władzę jako niepełnoletni pod regencją stryja Karola, późniejszego króla Karola XIII. W 1795 r. po zakończeniu regencji zaczął sprawować rządy osobiste. Nie odziedziczył talentów politycznych ojca, sprawom państwowym poświęcał mało uwagi pozostawiając je urzędnikom. Głównym problemem wewnętrznym państwa były finanse. Gustaw Adolf i jego doradcy prowadzili politykę oszczędności, jednak nieurodzaje z lat 1798 i 1799, skutki blokady handlowej oraz inflacja pogłębiły złą sytuację gospodarczą. Próba jej uzdrowienia polegająca na przeprowadzeniu reformy walutowej także odniosła połowiczny skutek. Gustaw IV Adolf wykazywał w polityce zagranicznej chwiejność i brak jasno sprecyzowanego celu. Król jako konserwatysta był nieprzyjacielem rewolucyjnej Francji, w 1799 r. zraził sobie Anglię odmową przystąpienia do II koalicji antyfrancuskiej. W 1805 r. Szwecja dołączyła do III koalicji antyfrancuskiej, jednak działania wojenne miały niekorzystny przebieg, utracono część Pomorza szwedzkie ze Stralsundem, a później pozostałą część z Rugią. W 1808 r. na Szwecję uderzyły wojska Rosji i Danii będących wówczas sojusznikami Francji. Wojna zakończyła się klęską i utratą Finlandii na rzecz Rosji. Klęski wojenne i utrata części terytorium kraju doprowadziły do spadku popularności króla zakończonego jego aresztowaniem
i detronizacją.
 
  Karol XIII
(*Sztokholm 7.X.1748, +Sztokholm 5.II.1818)

król Szwecji 1809-1818, Norwegii (jako Karol II) 1814-1818
Stryj poprzedniego, młodszy syn króla Adolfa Fryderyka, uchodził za człowieka bardzo uległego i libertyna, interesował się mistycyzmem, siłami nadprzyrodzonymi oraz tajnymi stowarzyszeniami, był także członkiem masonerii. W 1792 r. po zamordowaniu Gustawa III objął rządy regencyjne w imieniu małoletniego Gustawa IV Adolfa. 
Po osiągnięciu przez bratanka pełnoletności wycofał się z życia politycznego. Po obaleniu Gustawa IV Adolfa w 1809 r. został początkowo ponownie uznany za regenta państwa, a później wybrany przez przedstawicieli parlamentu na króla. W 1814 r. Karol XIII został także królem Norwegii oderwanej od Danii sprzymierzonej z Napoleonem I. Brak męskich potomków spowodował konieczność wyznaczenia następcy Karola XIII. Pod wpływem Francji i Rosji na to stanowisko wybrano w 1810 r. marszałka francuskiego Jana Baptystę Bernadotte. Został on adoptowany przez króla Karola i przyjął imiona Karol Jan.
 

OLDENBURG
książęta i wielcy książęta Oldenburga
  Paweł
(*Sankt Petersburg 1.X.1754, +Sankt Petersburg 23.III.1801)
hrabia Oldenburga 1773
 
  Fryderyk August I
(*
Szlezwik, zamek Gottorp 20.IX.1711, +Oldenburg 6.VII.1785)
luterański książę-biskup Lubeki 1750-1785, hrabia Oldenburga i Delmenhorst 1773-1774, książę Oldenburga 1774-1785
Syn Krystiana Augusta księcia Eutin i luterańśkiego księcia-biskupa Lubeki, brat Adolfa Fryderyka I króla Szwecji i bratanek Fryderyka IV księcia Holsztynu. W 1750 r.
kiedy jego starszy brat Adolf Fryderyk został następcą tronu Szwecji, Fryderyka Augusta mianowano luterańskim księciem-biskupem Lubeki. W 1773 r. odziedziczył oderwane od Danii hrabstwa Oldenburga i Delmenhorst. W 1774 r. jego posiadłości zostały wyniesione przez cesarza Józefa II do rangi księstwa Rzeszy.
 
  Piotr Fryderyk Wilhelm
(*Eutin, Holsztyn 3.I.1754, +Plön, Holsztyn 2.VII.1823)

książę Oldenburga (jako Wilhelm I) 1785-1810 i 1813-1823
Syn poprzedniego, w latach 1769-70 studiował na Uniwersytecie w Kolonii, później podróżował po Europie. W młodości rozpoznano u niego chorobę psychiczną, w związku z czym był władcą jedynie nominalnym. Przez cały okres rządów pozostawał pod opieką kuzyna Piotra Fryderyka Ludwika, późniejszego Piotra I księcia Oldenburga.
 
  Piotr Fryderyk Ludwik
(*Prabuty k.Kwidzyna 17.I.1755, +Wiesbaden 21.V.1829)

luterański książę-biskup Lubeki 1785-1803, regent księstwa Oldenburga 1785-1810 i 1813-23, książę Oldenburga (jako Piotr I) 1823-1829
Kuzyn poprzedniego, syn Jerzego Ludwika księcia holsztyńskiego na Gottorp, generała pruskiego i feldmarszałka rosyjskiego. W latach 1785-1823 był regentem
Oldenburga i sprawował władzę w imieniu chorego psychicznie kuzyna Wilhelma I. W latach 1785-1803 był ostatnim luterańskim księciem-biskupem Lubeki, która następnie została włączona do księstwa Oldenburga. W 1823 r. po śmierci kuzyna został władcą Oldenburga. Pomimo, że Oldenburg w 1815 r. został wielkim 
księstwem to Piotr I nigdy nie używał tego tytułu.
 
  Paweł Fryderyk August
(*Rastede k.Oldenburga 13.VII.1793, +Oldenburg 27.II.1853)

wielki książę Oldenburga (jako August I) 1829-1853
Syn poprzedniego, w 1823 r. został następcą tronu Oldenburga, a w 1829 r. po śmierci ojca został władcą tego państwa. Wstępując na tron jako pierwszy z władców Oldenburga zaczął używać tytułu wielkiego księcia. Za jego panowania przeprowadzono reformę administracji. Książę dbał o rozwój rolnictwa, transportu, opieki społecznej, nauki i sztuki. Zaburzenia rewolucyjne w czasie Wiosny Ludów w 1848 r. zmusiły Augusta I do podpisania nowej konstytucji.
 
  Mikołaj Fryderyk Piotr
(*Oldenburg 8.VII.1827, +Rastede k.Oldenburga 13.VI.1900)

wielki książę Oldenburga (jako Piotr II) 1853-1900
Syn poprzedniego, generał kawalerii wojsk pruskich i generał piechoty wojsk hanowerskich. Objął rządy w 1853 r. po śmierci ojca. W czasie wojny francusko-pruskiej toczącej się w latach 1870-71 opowiedział się po stronie Prus.
 
  Fryderyk August II
(*Oldenburg 16.XI.1852, +Rastede k.Oldenburga 24.II.1931)

wielki książę Oldenburga 1900-1918, pretendent do tronu 1918-1931
Syn poprzedniego, objął rządy w 1900 r. po śmierci ojca. W 1918 r. po wybuchu rewolucji w Niemczech został zmuszony do abdykacji. Po zrzeczeniu się tronu książę
oraz jego rodzina zamieszkali w zamku Rastede w pobliżu Oldenburga.
 
pretendenci do tronu Oldenburga
  Mikołaj Fryderyk Wilhelm
(*Oldenburg 10.VIII.1897, +Rastede k.Oldenburga 3.IV.1970)

następca tronu Oldenburga 1897-1918, pretendent do tronu Oldenburga 1931-1970
Syn poprzedniego, był jego najstarszym dzieckiem z drugiego małżeństwa z Elżbietą Matyldą księżniczką meklemburską ze Schwerina. Do 1918 r. był następcą tronu wielkiego księstwa Oldenburga, a w 1931 r. po śmierci ojca Fryderyka Augusta II został pretendentem do tronu wspomnianego księstwa.
 
  Antoni Gunter Fryderyk
(*Lensahn, Holsztyn 16.I.1923)

pretendent do tronu Oldenburga od 1970
Syn poprzedniego, studiował leśnictwo, a w 1970 r. po śmierci ojca został uznany za pretendenta do tronu wielkiego księstwa Oldenburga. Aktualnie jest właściielem
Güldenstein Manor oraz zamków Eutin i Rastede.
 

SZLEZWIK-HOLSZTYN
książęta szlezwicko-holsztyńscy z Gottorp
  Adolf
(*Flensburg 25.I.1526, +zamek Gottorp k.Szlezwiku 1.X.1586)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1544-1586
Syn Fryderyk I króla Danii,
 
  Fryderyk II
(*21.IV.1568, +zamek Gottorp k.Szlezwiku 16.VI.1587)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1586-1587
Syn poprzedniego, po którego śmierci objął tron książęcy. Panował niespełna rok
 
  Filip
(*zamek Gottorp k.Szlezwiku 10.VIII.1570, +zamek Gottorp k.Szlezwiku 18.X.1590)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1587-1590
Brat poprzedniego, po którego przedwczesnej śmierci objął władzę w księstwie. Panował jedynie trzy lata.
 
  Jan Adolf
(*zamek Gottorp k.Szlezwiku 27.II.1575, +Szlezwik 31.III.1616)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1590-1616
Brat poprzedniego,
 
  Fryderyk III
(*zamek Gottorp k.Szlezwiku 22.XII.1597, +Tönning, Szlezwik 10.VIII.1659)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1616-1659
Syn poprzedniego,
 
  Krystian Albrecht
(*zamek Gottorp k.Szlezwiku 3.II.1641, +zamek Gottorp k.Szlezwiku 6.I.1695)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1659-1695
Syn poprzedniego,
 
  Fryderyk IV
(*zamek Gottorp k.Szlezwiku 18.X.1671, +poległ w bitwie pod Kliszowem 19.VII.1702)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1695-1702
Syn poprzedniego,
 
  Karol Fryderyk
(*Sztokholm 29.IV.1700, +Rolfshagen k.Oldesloe, Holsztyn 18.VI.1739)

książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1702-1739
Syn poprzedniego,
 
  Karol Piotr Ulryk
(*Kilonia 21.II.1728, +Ropsza k.Sankt Petersburga 17.VII.1762)
książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1739-1762
Syn poprzedniego,
 
  Paweł
(*
Sankt Petersburg 1.X.1754, +Sankt Petersburg 23.III.1801)
książę szlezwicko-holsztyński z Gottorp 1762-1773