powrót => STRONY HISTORYCZNE

® copyright reserved by Michał Czechowski


 

Hesja
(mapa)

historia
dynastii

drzewo
genealogiczne

 

HESJA, FINLANDIA

landgrafowie hescy z Kassel

  Wilhelm IV "Mądry"
(*Kassel 24.VI.1532, +Kassel 25.VIII.1592)

landgraf heski z Kassel 1567-1592
Syn landgrafa Hesji Filipa I "Wielkodusznego", protoplasta linii elektorskiej z Kassel dynastii heskiej.
 
  Maurycy "Uczony"
(*Kassel 25.V.1572, +Eschwege 15.III.1632)

landgraf heski z Kassel 1592-1627
Syn poprzedniego,
 
  Wilhelm V  "Stały"
(*Kassel 14.II.1602, +Leer, Wschodnia Fryzja 21.IX.1637)

landgraf heski z Kassel 1627-1637
Syn poprzedniego,
 
  Wilhelm VI "Sprawiedliwy"
(*Kassel 23.V.1629, +Haina, Hesja 16.VII.1663)

landgraf heski z Kassel 1637-1663
Syn poprzedniego,
 
  Wilhelm VII
(*Kassel 21.VI.1651, +Paryż 21.XI.1670)

landgraf heski z Kassel 1663-1670
Syn poprzedniego,
 
  Karol
(*Kassel 3.VIII.1654, +Kassel 23.III.1730)

landgraf heski z Kassel 1670-1730
Brat poprzedniego,
 
  Fryderyk I
(*Kassel 27.IV.1676, +Sztokholm 5.IV.1751)

król Szwecji 1720-1751, landgraf heski z Kassel 1730-1751 
Syn poprzedniego,
 
  Wilhelm VIII
(*Kassel 10.III.1682, +Rinteln, Dolna Saksonia 1.II.1760)

hrabia Hanau 1736-1754, landgraf heski z Kassel 1751-1760
Brat poprzedniego,
 
  Fryderyk II
(*Kassel 14.VIII.1720, +Kassel 31.X.1785)

landgraf heski z Kassel 1760-1785
Syn poprzedniego,
 
  Wilhelm IX
(*Kassel 3.VI.1743, +Kassel 27.II.1821)

hrabia Hanau 1754-1806 i 1813-1821, landgraf heski z Kassel 1785-1803
=> Zobacz niżej
Syn poprzedniego, w 1754 r. otrzymał we władanie od dziadka landgrafa Wilhelma VIII hrabstwo Hanau-Münzenberg, którym rządził samodzielnie dopiero od czasu osiągnięcia pełnoletności w 1764 r. Służył w wojsku pruskim osiągając stopeń feldmarszałka, biorąc udział w latach 1778-79 w wojnie o sukcesję bawarską, a w 1792 r. 
w kampanii przeciw Francji rewolucyjnej. W 1803 r. otrzymał tytuł księcia elektora Rzeszy Niemieckiej, który utracił przejściowo w latach 1807-13, kiedy to terytorium jego państwa zostało anektowane przez profrancuskie Królestwo Westfalii. W tym czasie Wilhelm udał się na wygnanie najpierw do Holsztynu, później do Pragi, a po klęsce Napoleona I odzyskał władzę. Panował w stylu absolutystycznym.
 
elektorzy Hesji
Wilhelm I
(*Kassel 3.I.1743, +Kassel 27.II.1821)

książę elektor Hesji 1803-1807 i 1813-1821 => Zobacz wyżej
  Wilhelm II
(*Hanau 28.VII.1777, +Frankfurt n.Menem 20.XI.1847)

książę elektor Hesji 1821-1847
Syn poprzedniego, otrzymał bardzo staranną edukację studiując na Uniwersytetach w Lipsku i Marburgu. Miał poglądy konserwatywne, panował jako władca absolutny bez udziału stanów. Niepopularny wśród poddanych, nie liczył się ze zdaniem innych, narzucając swoje opinie i rozstrzygnięcia. W 1834 r. przystąpił do Niemieckiego Związku Celnego, unii zrzeszającej kilkanaście państw niemieckich, zawiązanej pod przewodnictwem Prus. Jego życie rodzinne było burzliwe i pełne sprzeczności. Po śmierci pierwszej żony Augusty, córki króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II, z którą pozostawał w separacji od 1806 r. poślubił w 1841 r. swoją wieloletnią kochankę Emilię von Reichenbach-Lessonitz, a następnie Karolinę von Berlepsch, dla której wystarał się najpierw o tytuł baronowej, a później hrabiny von Bergen
 
  Fryderyk Wilhelm I
(*Philippsruhe k.Hanau 20.VIII.1802, +Praga 6.I.1875)

książę elektor Hesji 1847-1866, pretendent do tronu 1866-1875
Syn poprzedniego, rządy zaczął sprawować od 1831 r. jako koregent ojca. W trakcie studiów w Bonn poznał i poślubił rozwódkę Gertrudę Lehmann, wcześniej żonę oficera pruskiego. Jego rządy nie były popularne wśród mieszkańców księstwa. W 1850 r. wybuchły w państwie zamieszki, elektor uciekł do Frankfurtu nad Menem, by następnie powrócić wraz z wojskami interwencyjnymi. Podczas wojny austriacko-pruskiej w 1866 r. Fryderyk Wilhelm opowiedział się po stronie Austrii, a po pruskim zwycięstwie utracił władzę i udał się na wygnanie do Pragi.  
 

pretendenci do tronu elektorskiego Hesji

  Fryderyk Wilhelm Jerzy
(*Kopenhaga 26.XI.1820, +Frankfurt n.Menem 14.X.1884)

landgraf heski z Rumpenheim 1867-1875, pretendent do tronu elektorskiego Hesji (jako Fryderyk Wilhelm II) 1875-1884
Kuzyn poprzedniego, wnuk landgrafa Fryderyka, brata elektora Wilhelma I. Urodzony i wychowany w Danii, studiował w latach 1839-41 na Uniwersytecie w Bonn, a później poświęcił się karierze wojskowej uzyskując stopień generała-porucznika. W 1844 r. został zięciem cara Rosji Mikołaja I poślubiając w Sankt Petersburgu jego najmłodszą córkę Aleksandrę. W 1853 r. ożenił się z księżniczką Anną Marią bratanicą króla Prus Fryderyka Wilhelma IV i późniejszego cesarza Niemiec Wilhelma I. Po śmierci zdetronizowanego elektora heskiego Fryderyka Wilhelma I w 1875 r. został spadkobiercą jego ziem i tytułu. 
 
  Fryderyk Wilhelm Mikołaj
(*Kopenhaga 15.X.1854, +na morzu pomiędzy Dżakartą i Singapurem 14.X.1888)

pretendent do tronu elektorskiego Hesji (jako Fryderyk Wilhelm III) 1884-1888
Syn poprzedniego, podobnie jak ojciec urodzony i wychowany w Danii. Po śmierci ojca w 1884 r. odziedziczył po nim prawa do tytułu elektora heskiego. Od 1886 r. podróżował incognito po świecie pod nazwiskiem barona von Eschbach, odwiedził Bliski Wschód, Karaiby, Amerykę Środkową, Stany Zjednoczone. Zaginął, najprawdopodobniej wypadł za burtę w trakcie rejsu statkiem pomiędzy Dżakartą i Singapurem.
 
  Aleksander Fryderyk
(*Kopenhaga 25.I.1863, +Fronhausen k.Marburga, Hesja 25.III.1945)

pretendent do tronu elektorskiego Hesji 1888-1925
Brat poprzedniego, pobierał naukę najpierw w londyńskim Joseph College Upper Norwood, a później studiował nauki humanistyczne na Uniwersytetach w Marburgu 
i Lipsku, uzyskując tytuł doktora. Interesował się sztuką, a zwłaszcza muzyką i nawet sam komponował. Dotknięty kalectwem, miał zaburzenia wzroku i częściowo niedowidział, w związku z tym w 1925 r. zrzekł się praw do tytułu elektora heskiego na rzecz młodszego brata Fryderyka Karola. Jego rezydencją pozostawał zamek Philippsruhe w Hanau. 
 
  Fryderyk Karol
(*Gut Panker k.Plön, Holsztyn 1.V.1868, +Kassel 28.V.1940)

król Finlandii (jako Väinö I) 9.X-14.XII.1918,
pretendent do tronu elektorskiego Hesji 1925-1940
Brat poprzedniego, po którym odziedziczył prawa do elektoratu heskiego. Jako mąż księżniczki pruskiej Małgorzaty był szwagrem Wilhelma II cesarza Niemiec. Jako krewny cesarza został wybrany w dniu 9.X.1918 przez Parlament Finlandii na króla tego państwa. Klęska Niemiec i abdykacja Wilhelma II spowodowały, że Fryderyk Karol zrzekł się tytułu nigdy nie pojawiwszy się w kraju którego był nominalnym władcą.
 
  Filip
(*Offenbach n.Menem, Hesja 6.XI.1896, +Rzym 25.X.1980)

pretendent do tronów elektorskiego Hesji i fińskiego 1940-1980 => Zobacz niżej
Syn poprzedniego, po którego śmierci odziedziczył prawa do elektoratu heskiego i Finlandii. Brał udział w działaniach na frontach  I wojny światowej, walcząc w Belgii, 
a później na froncie wschodnim, uzyskując stopień porucznika. W latach 1920-22 studiował historię sztuki i architektury na Uniwersytecie w Darmstadt. Nie ukończywszy studiów podjął pracę w Kaiser-Friedrich-Museum w Berlinie, w 1923 r. zamieszkał w Rzymie, gdzie poznał i w 1925 r. poślubił Mafaldę, córkę króla Włoch Wiktora Emanuela III. Po powrocie do Niemiec w 1930 r. był zwolennikiem Hitlera, wstąpił w 1933 r. do NSDAP i został mianowany z ramienia tej partii gubernatorem Hesji-Nassau. Na tym stanowisku brał udział w działania mające na celu likwidację osób chorych psychicznie. Jako zięcia króla Włoch uznano go za osobę podejrzaną o spowodowanie upadku Mussoliniego, a w 1943 r. aresztowano i uwięziono w obozach koncentracyjnych we Flossenbürgu, w Dachau oraz w Tyrolu gdzie przebywał aż do wyzwolenia przez wojska amerykańskie w 1945 r. Jego żona została także aresztowana i osadzona w obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie, gdzie zmarła w 1944 r. na skutek ran odniesionych podczas bombardowania przez lotnictwo alianckie. Po zakończeniu wojny ze względu na nazistowską przeszłość książę Filip był przez kilka lat internowany w różnych ośrodkach zatrzymań. W 1968 r. po śmierci Ludwika Hermana ostatniego przedstawiciela linii heskiej na Darmstadt odziedziczył prawa do tronu wielkoksiążęcego Hesji.
 
  Maurycy
(*Racconigi, Piemont, Włochy 6.XI.1896, +Frankfurt n.Menem 23.V.2013)

pretendent do tronów
elektorskiego Hesji i fińskiego 1980-2013 => Zobacz niżej
Syn poprzedniego, po którym odziedziczył tytuły jako głowa dynastii heskiej. Był znanym kolekcjonerem sztuki.  
 
  Henryk Donat
(*Kilonia 17.X.1966)

pretendent do tronów elektorskiego Hesji i fińskiego od 2013 => Zobacz niżej
Syn poprzedniego, studiował ekonomię na Uniwersytecie w Hamburgu. W 2003 r. poślubił hrabinę Florię Franciszkę von Faber-Castell.
 
landgrafowie hescy z Darmstadt
  Jerzy I "Pobożny"
(*Kassel 10.IX.1547, +Darmstadt 7.II.1596)

landgraf heski z Darmstadt 1567-1596
Syn landgrafa Hesji Filipa I "Wielkodusznego", protoplasta linii wielkoksiążęcej na Darmstadt dynastii heskiej.
 
  Ludwik V
(*Darmstadt 24.IX.1577, +Rheinfels 27.VII.1626)

landgraf heski z Darmstadt 1596-1626
Syn poprzedniego,
 
  Jerzy II
(*Darmstadt 17.III.1605, +Darmstadt 11.VI.1661)

landgraf heski z Darmstadt 1626-1661
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik VI
(*Darmstadt 25.I.1630, +Darmstadt 24.IV.1678)

landgraf heski z Darmstadt 1661-1678
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik VII
(*Darmstadt 22.VI.1658, +Gotha 31.VIII.1678)

landgraf heski z Darmstadt 1678
Syn poprzedniego,
 
  Ernest Ludwik
(*Gotha 15.XII.1667, +zamek Jägersburg k.Einhausen, Hesja 12.IX.1739)

landgraf heski z Darmstadt 1678-1739
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik VIII
(*Darmstadt 5.IV.1691, +Darmstadt 17.X.1768)

landgraf heski z Darmstadt 1739-1768
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik IX
(*Darmstadt 15.XII.1719, +Primasens, Nadrenia 6.IV.1790)

landgraf heski z Darmstadt 1768-1790
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik X
(*Prenzlau, Brandenburgia 14.VI.1753, +Darmstadt 6.IV.1830)

landgraf heski z Darmstadt 1790-1806 => Zobacz niżej

Syn poprzedniego,
 
wielcy książęta Hesji
  Ludwik I
(*Prenzlau, Brandenburgia 14.VI.1753, +Darmstadt 6.IV.1830)

wielki książę Hesji 1806-1830
=> Zobacz wyżej
 
  Ludwik II
(*Darmstadt 26.XII.1777, +Darmstadt 16.VI.1848)

wielki książę Hesji 1830-1848
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik III
(*Darmstadt 9.VI.1806, +Seeheim k.Darmstadt 13.VI.1877)

wielki książę Hesji 1848-1877
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik IV
(*Bessungen k.Darmstadt 12.IX.1837, +Darmstadt 13.III.1892)

wielki książę Hesji 1877-1892
Bratanek poprzedniego,
 
  Ernest Ludwik
(*Darmstadt 25.XI.1868, +zamek Wolfsgarten k.Frankfurtu n.Menem 9.X.1937)

wielki książę Hesji 1892-1918, pretendent do tronu 1918-1937

Syn poprzedniego,
 
pretendenci do tronu wielkoksiążęcego Hesji
  Jerzy Donat
(*Darmstadt 8.XI.1906, +Steene k.Ostendy, Belgia 16.XI.1937)

pretendent do tronu wielkoksiążęcego Hesji 1937
Syn poprzedniego,
 
  Ludwik Herman
(*Darmstadt 20.XI.1908, +Frankfurt n.Menem 30.V.1968)

pretendent do tronu wielkoksiążęcego Hesji (jako Ludwik V) 1937-1968
Brat poprzedniego,
 
  Filip
(*Offenbach n.Menem, Hesja 6.XI.1896, +Rzym 25.X.1980)

pretendent do tronu wielkoksiążęcego Hesji 1968-1980 => Zobacz wyżej
 
  Maurycy
(*Racconigi, Piemont, Włochy 6.XI.1896, +Frankfurt n.Menem 23.V.2013)

pretendent do tronu
wielkoksiążęcego Hesji 1980-2013 => Zobacz wyżej
 
  Henryk Donat
(*Kilonia 17.X.1966)

pretendent do tronu
wielkoksiążęcego Hesji od 2013 => Zobacz wyżej
 


BUŁGARIA

książęta Bułgarii

  Aleksander I
(*Werona 5.IV.1857 +Graz 17.XI.1893)

książę Bułgarii 1879-1886
Syn Aleksandra księcia heskiego z Darmstadt z jego małżeństwa z hrabianką Julią Hauke. Jako potomkowie ojca z morganatycznego związku, Aleksander oraz jego rodzeństwo nosili tytuł książąt Battenberg. Był pierwszym władca nowożytnej Bułgarii wyzwolonej spod okupacji tureckiej, państwa utworzonego na mocy postanowień kongresu berlińskiego, który odbywał się po zakończeniu wojny rosyjsko-tureckiej z lat 1877-78. Aleksander odznaczył się w tej wojnie walcząc po stronie rosyjskiej
i w 1879 r. został jednomyślnie wybrany na księcia Bułgarii przez Wielkie Zgromadzenie w Tyrnowie. Jego panowanie przypadło na trudny okres, Bułgaria podlegała Turcji,
a jednocześnie książę był protegowanym Rosji, bratankiem żony cara Aleksandra II. Trudności pogłębiały walki liberałów z konserwatystami. W polityce wewnętrznej zmierzał do ograniczenia roli Zgromadzenia Narodowego zdominowanego przez liberałów. Kilkakrotnie wykorzystał przysługujące mu prawo rozwiązania parlamentu
i rozpisania przedterminowych wyborów. Dążąc do władzy autokratycznej zawiesił w 1881 r. na dwa lata konstytucję tyrnowską uchwaloną w 1879 r. i wymógł na parlamencie przyznanie specjalnych pełnomocnictw, by w 1883 r. doprowadzić do jej zmiany w duchu umocnienia wpływu monarchy na rządy w państwie. W polityce zagranicznej zbliżył się do Austro-Węgier, popierał popularną w społeczeństwie bułgarskim ideę przyłączenia Rumelii Wschodniej. W 1885 r. po włączeniu tej prowincji do Bułgarii popadł w konflikt z Serbią występującą rzekomo w obronie równowagi na Bałkanach. W tym samym roku wojska Aleksandra zwyciężyły siły serbskie w trzydniowej bitwie pod Sliwnicą w pobliżu Sofii. Rosnące w Bułgarii wpływy austriackie i angielskie doprowadziły do niezadowolenia Rosji, zawiązania się spisku oficerów orientacji prorosyjskiej oraz abdykacji księcia. W 1886 r. Aleksander udał się na emigrację, przyjmując tytuł księcia tyrnowskiego. Ostatnie lata spędził w Grazu, służąc w wojsku austriackim w stopniu generała pod nazwiskiem hrabiego von Hartenau.